prof. Ian Adcock, Professor of Respiratory Cell & Molecular Biology
Imperial College London
The presentation will discuss current understanding of T2 biology in severe asthma and why BEC and FeNO although being good at stratifying patients for biologic therapy are less effective in predicting remission/complete control in these patients. I will also present evidence for the role of other non-T2 pathways in the pathophysiology of severe asthma and how this knowledge together with novel clinical and biochemical biomarkers may identify patients likely to respond to alternative non-T2 treatments.
Learning objectives:
- Appreciate the need for additional T2 biomarkers.
- Recognise pathways that may drive T2low asthma.
dr. Anneke ten Brinke, longarts
Frisius MC (locatie Leeuwarden)
dr.ir. Jasper Kappen, longarts
HagaZiekenhuis, Den Haag
Meer informatie over deze sessie volgt z.s.m.
dr. Bart Hilvering, longarts
Amsterdam UMC
Pathofysiologie van astma: wat er binnen de definitie van astma aan verscheidenheid in immunologische processen bestaat.
Leerdoelen:
- Kennis over de immunologische pathways bij astma.
- Wat zijn metingen en gegevens om de verschillen tussen pathways te onderscheiden.
prof. Ian Adcock, Professor of Respiratory Cell & Molecular Biology
Imperial College London
dr.ir. Jasper Kappen, longarts
HagaZiekenhuis, Den Haag
Meer informatie over deze sessie volgt z.s.m.
dr. Marijke Amelink, longarts
Spaarne Gasthuis, Haarlem
‘Zo heb ik het geleerd’
‘mijn supervisor zei dat het zo moest’
‘ik doe het altijd zo’
‘het is vast een domme vraag’
‘waarom weet nooit iemand echt onderbouwd het antwoord op deze vraag?’
Dit herkennen we allemaal wel, heilige huisjes en stokpaardjes zijn standaard zorg. Maar dit is het moment om dat te veranderen. Heb jij een vraag, gewoonte of een ‘zo hoort het toch?’ in je astma zorg, lever hem in en wij gaan het met z’n allen uitzoeken wat de evidence is. Je mag hem presenteren, maar het mag ook geheel anoniem aangeleverd. Lever je vraag, uiterlijk 3 dagen van tevoren aan in 1-2 dia’s en we gaan hem bespreken, info@stichtingrolex.nl of margreet@morganiseren.nl.
Maar als jij je nu enorm had verheugd op het inbrengen van een (complexe) casus waar je in je kliniek tegen aan loopt of in het MDO niet uit komt. Deze zijn ook tijdens deze sessie van harte welkom. Maak een mooie samenvatting met vraag in maximaal 5 dia’s en ook deze gaan we met z’n allen bespreken.
drs.ir. Eline bij de Vaate, longarts
Merem, Hilversum
Op donderdagmiddag worden we ontvangen bij Merem Medische revalidatie
Na de ontvangst zullen we in groepjes een rondleiding krijgen door de collega longartsen van Merem. Tijdens de rondleiding wordt voldoende tijd ingeruimd om uw vragen te beantwoorden.
Leerdoel:
- Inzicht krijgen hoe de longrevalidatie in Nederland, en in dit specifieke geval in Merem, wordt georganiseerd, door met eigen
ogen de faciliteiten te bekijken en uitleg te krijgen.
dr. Gert-Jan Braunstahl, longarts
Franciscus Gasthuis & Vlietland, Rotterdam
dr. Manouk van Lieshout, aios longziekten
Franciscus Gasthuis & Vlietland, Rotterdam
Ernstig astma heeft een hoge ziektelast en leidt tot ernstige beperkingen in het dagelijks leven. Standaardbehandeling met inhalatiemedicatie is dan veelal niet toereikend. Het onderliggend ontstekingsprofiel bepaalt de keuze voor een eventuele add-on behandeling. In deze workshop zal worden ingegaan op het behandelplan, de gewenste uitkomsten en de rol die biomarkers hierbij hebben.
Leerdoelen:
- Welke biomarkers spelen een rol bij astma?
- Wat bepaalt de keuze voor een add-on behandeling?
- Welke uitkomsten/PROM’s zijn belangrijk?
Marjolein Schimmel MSc, aios longziekten, in maart 2026 longarts
Slingeland Doetinchem
dr. Annika Goorsenberg, aios longziekten
Amsterdam UMC
Biologicals nemen een vogelvlucht tav indicatiestelling, ook voor de COPD-patiënt ontstaat er een nieuw landschap, maar ook met uitdagingen, voor MDO’s, artsen en kennis. Welke patiënt wel of niet, hoe organiseer je het in je eigen ziekenhuis
Eline Albers MSc., GZ-psycholoog
Nederlands Astmacentrum Davos
dr. Hanneke Coumou, aios longziekten
Amsterdam UMC
Aanhoudende lichamelijke klachten komen veel voor, tussen de 30-50% van de consulten in de eerste lijn betreft aanhoudende lichamelijke klachten. Aanhoudende klachten komen frequent voor bij mensen met chronische aandoeningen, en klachten kunnen versterkt worden door chronische ziekte-gerelateerde factoren en psychosociale instandhoudende factoren. De grens tussen ‘verklaarde’ en ‘aanhoudende’ klachten is niet scherp, zeker niet in het kader van een chronische aandoening. Psychosociale en gedragsmatige factoren hebben zowel invloed op het ontwikkelen van aanhoudende lichamelijke klachten als dat ze invloed hebben op het herstel van klachten (in de breedste zin).
Leerdoelen:
- Kan ik kort en bondig diagnostiek verrichten naar aanhoudende lichamelijke klachten.
- Kan ik mijn vermoeden dat er sprake is van aanhoudende lichamelijke klachten beter onderbouwen.
- Gaat mijn patiënt met een gehoord gevoel de deur uit.
- Weet ik wanneer een doorverwijzing op zijn plek is, hoe ik dit bespreekbaar maak en naar wie ik het beste kan verwijzen.
dr. Ilse Boudewijn, longarts
Frisius MC (locatie Leeuwarden)
dr. Akke-Nynke van der Meer, longarts
Frisius MC (locatie Leeuwarden)
Biologicals hebben de behandeling van ernstig astma ingrijpend veranderd, maar vragen om voortdurende evaluatie. In deze workshop bespreken we hoe je bij patiënten met een stabiele respons veilig het interval kunt verlengen, én hoe je tijdig herkent dat een behandeling onvoldoende effect heeft of na verloop van tijd uitdooft. Hierbij zoomen we in op de patiënt karakteristieken van de non-responders.
Leerdoelen:
- Beoordelen bij welke patiënten intervalverlenging verantwoord kan worden toegepast, inclusief de voorwaarden en benodigde
follow-up.
- Herkennen van signalen van verminderde of uitblijvende respons op biologicals en bepalen van onderbouwde vervolgstappen,
zoals stoppen of switchen.
Marieke Drijver - Messelink MSc. longarts
Nederlands Astmacentrum Davos
dr. Alexandra de Rotte, longarts
Merem, Hilversum
“In het tijdperk van biologicals is er nog steeds een groep patiënten met een ongecontroleerd moeilijk behandelbaar of ernstig astma waarbij het astma maar niet onder controle komt. Nu de complexiteit van de behandeling van ernstig astma toeneemt en er steeds meer opties te kiezen zijn, is het van belang te weten waar het probleem zit. Naast de inflammatie van de luchtwegen spelen vaak ook andere factoren een rol. Om dit goed in kaart te brengen en te behandelen heb je als longarts de mogelijkheid je patiënt te verwijzen naar een kenniscentrum voor complexe chronische longaandoeningen (KCCL) in Nederland of naar het Nederlands astmacentrum Davos (NAD). In deze workshop geven we een beeld van wat de meerwaarde kan zijn van behandeling in een gespecialiseerd centrum en nemen we je mee in de overwegingen voor een verwijzing voor hooggebergtebehandeling of behandeling in Nederland.”
Leerdoelen:
- Inzicht krijgen in de factoren die een rol kunnen spelen bij ongecontroleerd astma en hoe dit met een multidisciplinaire aanpak
in een derdelijns centrum wordt behandeld
- Inzicht krijgen in de overwegingen om voor derdelijns longrevalidatie hoog of laag te kiezen.
dr. Els Weersink, longarts
Amsterdam UMC
drs. Joanne Groeneveldt, aios longziekten
Amsterdam UMC
Meer informatie over deze sessie volgt z.s.m.