Ernstig Astma

Onderwerpen


Plenair:
    

Pro/Con discussie: SABA zo nodig is UIT

Pro: Marijke Amelink, longarts
        Spaarne Gasthuis, Haarlem

        
Con: Anneke ten Brinke, longarts
        Medisch Centrum Leeuwarden 

 

COVID-19 en (ernstig) astma

Anneke ten Brinke, longarts
Medisch Centrum Leeuwarden


In deze presentatie zullen we de meest actuele inzichten bespreken op het gebied van COVID-19 en ((ernstig) astma. Hebben patiënten met (ernstig) astma een hoger risico op het krijgen van COVID-19 of op een ernstiger klinisch beloop? Wordt dit beïnvloed door astma medicatie, zoals ICS, OCS of biologicals? Wat zijn de huidige aanbevelingen voor de behandeling van ernstig astma in COVID tijd.

 

EACI taskforce Hooggebergtebehandeling in Europa

Lous Rijssenbeek, longarts
Chair Taskforce Altitude Climate Treatment

 

 

Workshops:

KNO en astma: De united airways als treatable trait

Jasper Kappen, longarts
Franciscus Gasthuis & Vlietland, Rotterdam

Marjolein Cornet, KNO arts
Alrijne ziekenhuis, Leiden-Leiderdorp
 

In het tijdperk van de treatable traits verdienen de bovenste luchtwegen extra aandacht in de behandeling van (ernstig) astma. De relatie tussen de bovenste en onderste luchtwegen wordt vaak beschreven in een model van united airways waarbij er niet alleen vergelijkbare pathofysiologische mechanisme zijn maar waarbij er ook een duidelijke relatie is in ziekteactiviteit. Zo kan inflammatie in het KNO gebied leiden tot ontregeling van astma. Betrokkenheid van de bovenste luchtwegen kan variëren van allergie, sinusitis tot poliposis nasi. Al deze ziektebeelden zullen met de behandel mogelijkheden de revue passeren. Zo worden de united airways een treatable trait.

Leerdoelen / onderwerpen:
- Up to date overzicht van de rol van bovenste luchtwegen bij astma
- Allergische rinitis: behandelmogelijkheden waaronder allergeenimmunotherapie
- Niet allergische rinitis
- CRS zonder neuspoliepen (CRSsNP): behandelmogelijkheden
- CRS met neuspoliepen (CRSwNP): behandelmogelijkheden
- Invloed CRSwNP op de regulatie (eosinofiel) astma

 

Hoesten

Lieven Dupont, longarts
Stephanie Everaerts, longarts i.o.
Universitair Ziekenhuis, Leuven 


Deze workshop behandelt de problematiek van chronisch hoesten en het belang van astma als oorzaak van chronisch hoesten. Aan de hand van een aantal casussen proberen we meer duidelijkheid te verschaffen over de diagnostische en therapeutische aanpak bij dergelijke patiënten.

 

GINA anno 2021, hoe doe je dat in de praktijk?

Ilonka van Veen, longarts
Lonneke Visscher, longarts i.o.
Medisch Spectrum Twente, Enschede


De meest recente update van de GINA richtlijn heeft nogal wat stof doen opwaaien. In deze workshop worden de belangrijkste veranderingen in de laatste GINA richtlijn en de consequenties voor de praktijk besproken.

Leerdoelen:
- Kennis vergaren over de inhoud en achtergrond van de aanpassingen in de laatste GINA richtlijn.
- Implementatie van de richtlijn voor de dagelijkse praktijk, discussie over kansen en obstakels.

 

Personalised medicine bij ernstig astma

Els Weersink, longarts
Pieter Paul Hekking, longarts i.o.
Amsterdam UMC (AMC), Amsterdam


Een patiënt met ernstig astma heeft sterk afgenomen kwaliteit van leven door het chronische karakter van de klachten en met een persoonlijk coping gedrag kan er worden om gegaan met het steeds wisselende klachtenpatroon. Hier hoort een persoonlijke en juiste behandeling bij om deze patiënt goed te behandelen. Bij patiënten met ernstig astma is inmiddels aangetoond dat het om een heterogene aandoening gaat in plaats van 1 ziektebeeld astma. We onderscheiden inmiddels verschillende fenotypes die leidend zijn voor de gekozen behandeling in GINA stap 5. Welke behandeling nu het beste is voor welke patiënt en hoe deze patiënt het beste herkent kan worden zullen we bespreken in deze workshop.

 

Behandeling en monitoring van astma tijdens de zwangerschap

Saar van Nederveen-Bendien, longarts
Vera Schuitema, longarts i.o.
HagaZiekenhuis, Den Haag


Astma is een chronische longaandoening die veel op jonge leeftijd voorkomt. Naar schatting heeft 8-10% van alle zwangeren astma. Astma tijdens de zwangerschap verdient speciale aandacht gezien de potentieel nadelige effecten voor het ongeboren kind, de moeder en het beloop van de zwangerschap bij een slecht gecontroleerd astma. Bovendien bestaat de neiging tot het stoppen of minderen van de inhalatie medicatie door oa vrees voor teratogene effecten van medicatie. Bij het raadplegen van informatie bronnen zoals het farmacotherapeutisch kompas en het Lareb worden vaak tegenstrijdige adviezen gegeven. Daarnaast gebruiken steeds meer vrouwen in de vruchtbare leeftijd, nieuwe medicatie, zoals biologicals voor ernstig astma. Hier is nog weinig over bekend. Voor een goede monitoring patiënten met astma tijdens de zwangerschap is een proactieve benadering en een hogere controlefrequentie dan buiten de zwangerschap gewenst. Een multidisciplinaire benadering en aanvullende parameters zoals FeNO kunnen hier positief aan bijdragen. Tenslotte zullen we tijdens deze workshop kort aandacht besteden aan COVID-19 en zwangerschap.

Leerdoelen:
- De behandeling van patiënten met astma tijdens de zwangerschap.
- Het gebruik van biologicals voor ernstig astma voor of tijdens de zwangerschap.
- Het monitoren van patiënten met astma tijdens de zwangerschap.



"Astma hoog en laag: niet medicamenteuze interventies in astma behandeling"

Marieke Drijver, longarts
Nederlands Astmacentrum Davos

Eline bij de Vaate, longarts
Merem, Hilversum


Bij patiënten met een ongecontroleerd moeilijk behandelbaar of ernstig astma spelen naast de inflammatie van de luchtwegen vaak ook andere factoren een rol. Factoren op verschillende domeinen: het pulmonaal/ medisch domein, fysiek domein en psychosociaal domein. Factoren die onderlinge interacties laten zien. Om dit goed in kaart te brengen en te behandelen heb je als longarts de mogelijkheid je patiënt te verwijzen naar een kenniscentrum voor complex chronische longaandoeningen (KCCL) in Nederland of naar het Nederlands astmacentrum Davos (NAD). In deze workshop geven we een beeld van wat de meerwaarde kan zijn van behandeling in een gespecialiseerd centrum en nemen we je mee in de overwegingen voor verwijzing voor hooggebergtebehandeling of behandeling in Nederland.

Leerdoelen:
- Inzicht krijgen in de factoren die een rol kunnen spelen bij ongecontroleerd astma en welke niet-medicamenteuze interventies
  daarbij ingezet kunnen worden.
- Inzicht krijgen in de overwegingen die een rol kunnen spelen in de verwijzing van de astma patiënt voor behandeling in
  Nederland of in het hooggebergte, zodat ‘shared decision making’ op de polikliniek eenvoudiger wordt.



Treatable traits

Akke-Nynke van der Meer, longarts
Mirjam Wiegman, longarts i.o.
Medisch Centrum Leeuwarden


Astma is een heterogene longziekte en kent meerdere endo/fenotypen. Ongecontroleerd astma kan door meerdere factoren (treatable traits) worden veroorzaakt; o.a. pulmonaal, extra-pulmonaal, omgevings- en gedragsfactoren. Deze workshop is erop gericht om het "one size fits all" principe te laten varen door middel van het identificeren van de treatable traits om een gepersonaliseerd behandelplan op te stellen.

Leerdoelen:
- Inzicht krijgen in de treatable traits bij astma.
- Richting geven aan de behandelmogelijkheden van deze traits.