Onderwerpen

Plenaire lezingen:
    

The Clinical syndrome: severe asthma
Anneke ten Brinke, longarts
MCL Leeuwarden

  • Ontwikkeling begrip/definitie ernstig astma
  • Severity/control
  • Diagnose/DD/Fenotypering
  • Monitoring
  • Nieuwe ontwikkelingen

 
Pro/Con discussie: Alle astma zorg in de 1e lijn

ProFrank Smeenk, longarts
       Catharina Ziekenhuis, Eindhoven

Con: Persijn Honkoop, huisarts en senior researcher

         LUMC, afdeling medische besliskunde

Aan de hand deze pro con zal duidelijk worden hoe de astma zorg in een bepaalde regio op de meest doelmatige wijze georganiseerd kan worden. Wat de rol daarbij is van de huisarts (eerste lijn) en wat de rol is van de tweede lijn.

Leerdoelen:
1. Verwijs en terugverwijsindicaties astma
2. Belang van het herkennen van en onderscheid kunnen maken tussen een moeilijk behandelbaar en ernstig astma.
3. Als vervolg op 2: de implicaties hiervan voor de behandeling daarvan (‘beyond’ de NHG standaard)
4. Not all that wheezes is asthma …

 

Workshops:

KNO en astma: De united airways als treatable trait
Jasper Kappen, longarts
Franciscus Gasthuis, Rotterdam

Marjolein Cornet, KNO
Amsterdam UMC (AMC)
 
In het tijdperk van de treatable traits verdienen de bovenste luchtwegen extra aandacht in de behandeling van (ernstig) astma. De relatie tussen de bovenste en onderste luchtwegen wordt vaak beschreven in een model van united airways waarbij er niet alleen vergelijkbare pathofysiologische mechanisme zijn maar waarbij er ook een duidelijke relatie is in ziekteactiviteit. Zo kan inflammatie in het KNO gebied leiden tot ontregeling van astma. Betrokkenheid van de bovenste luchtwegen kan variëren van allergie, sinusitis tot poliposis nasi. Al deze ziektebeelden zullen met de behandel mogelijkheden de revue passeren. Zo worden de united airways een treatable trait.

Leerdoelen / onderwerpen:
- Up to date overzicht van de rol van bovenste luchtwegen bij astma
- Allergische rinitis: behandelmogelijkheden waaronder allergeenimmunotherapie
- Niet allergische rinitis
- CRS zonder neuspoliepen (CRSsNP): behandelmogelijkheden
- CRS met neuspoliepen (CRSwNP): behandelmogelijkheden
- Invloed CRSwNP op de regulatie (eosinofiel) astma

 

Hoesten
Dupont, longarts
Saskia Bos, longarts i.o.

Universitair Ziekenhuis, Leuven 

Deze workshop behandelt de problematiek van chronisch hoesten en het belang van astma als oorzaak van chronisch hoesten. Aan de hand van een aantal casussen proberen we meer duidelijkheid te verschaffen over de diagnostische en therapeutische aanpak bij dergelijke patiënten.

 

Monitoring in 10 minuten
Ilonka van Veen, longarts
Marianne van Engeland, longarts i.o.

Medisch Spectrum Twente, Enschede

In deze workshop zal ingegaan worden op monitoring van astma in al zijn facetten, van het gebruik van vragenlijsten tot het meten van inflammatoire parameters. Welke tools zijn bruikbaar, uitvoerbaar en bewezen nuttig en welke treatable traits zijn hierbij van belang?

Leerdoelen:
- Het juist gebruiken van diagnostische tools om astma te monitoren op de polikliniek.
- Inzicht krijgen in de treatable traits die bij monitoring van astma van belang zijn.

 

Personalised medicine bij ernstig astma
Els Weersink, longarts
Guus Westerhof, longarts i.o.
Amsterdam UMC (AMC), Amsterdam

Een patiënt met ernstig astma heeft sterk afgenomen kwaliteit van leven door het chronische karakter van de klachten en met een persoonlijk coping gedrag kan er worden om gegaan met het steeds wisselende klachtenpatroon. Hier hoort een persoonlijke en juiste behandeling bij om deze patiënt goed te behandelen. Bij patiënten met ernstig astma is inmiddels aangetoond dat het om een heterogene aandoening gaat in plaats van 1 ziektebeeld astma. We onderscheiden inmiddels verschillende fenotypes die leidend zijn voor de gekozen behandeling in GINA stap 5. Welke behandeling nu het beste is voor welke patiënt en hoe deze patiënt het beste herkent kan worden zullen we bespreken in deze workshop.

 

Behandeling en monitoring van astma tijdens de zwangerschap
Saar van Nederveen-Bendien, longarts
Arnold Duinisveld, longarts i.o.
HagaZiekenhuis, Den Haag

Astma is een chronische longaandoening die veel op jonge leeftijd voorkomt. Nederland telt op dit moment meer dan 500.000 patiënten met astma. Naar schatting heeft 8-10% van alle zwangeren astma. Astma tijdens de zwangerschap verdient speciale aandacht gezien de potentieel nadelige effecten voor het ongeboren kind, de moeder en het beloop van de zwangerschap bij een slecht gecontroleerd astma. Het belang van een goede astma controle tijdens de zwangerschap wordt vaak onderschat. Bovendien bestaat de neiging tot het stoppen of minderen van de inhalatie medicatie door oa vrees voor teratogene effecten van medicatie. Bij het raadplegen van informatie bronnen zoals het farmacotherapeutisch kompas en het Lareb worden vaak tegenstrijdige adviezen gegeven over teratogene effecten. Dit leidt tot onnodige verwarring en onzekerheid onder behandelaars van patiënten met astma. Educatie van zowel de patiënten als de betrokken zorgverleners is hiervoor van groot belang. Voor een goede monitoring patiënten met astma tijdens de zwangerschap is een proactieve benadering en een hogere controlefrequentie dan buiten de zwangerschap gewenst. Een multidisciplinaire benadering en aanvullende parameters zoals FeNO kunnen hier positief aan bijdragen.

Leerdoelen:
- De behandeling van patiënten met astma tijdens de zwangerschap.
- Het monitoren van patiënten met astma tijdens de zwangerschap.



Hooggebergte behandeling
Lous Rijssenbeek, longarts
Harry Horsman, Klinisch psycholoog
Nederlands Astmacentrum Davos

Hooggebergte behandeling bestaat al meer dan 100 jaar en heeft een plaats in de richtlijn ernstig astma.

De combinatie van de prikkelarme omgeving, multidisciplinaire assessement en personalised medicine vormt een
niet-medicamenteuze aanvulling op de groeiende medicamenteuze behandel mogelijkheden.
In de workshop komen oa de volgende onderwerpen aan bod:

• Wat is hooggebergte behandeling, wat is het behandelmodel, wat is het doel
• Wanneer kan hooggebergte behandeling worden overwogen
• Wat is de plaats van hooggebergte behandeling in de behandeling van ernstig astma
• Wat is de meerwaarde en effectiviteit van hooggebergte behandeling


Treatable traits
Akke-Nynke van der Meer, longarts
David Prins, longarts i.o.
MCL, Leeuwarden

Astma is een heterogene longziekte en kent meerdere endo/fenotypen. Ongecontroleerd astma kan door meerdere factoren (treatable traits) worden veroorzaakt; o.a. pulmonaal, extra-pulmonaal, omgevings- en gedragsfactoren. Deze workshop is erop gericht om het "one size fits all" principe te laten varen door middel van het identificeren van de treatable traits om een gepersonaliseerd behandelplan op te stellen.

Leerdoelen:
- Inzicht krijgen in de treatable traits bij astma.
- Richting geven aan de behandelmogelijkheden van deze traits.

 

Casuïstiek bespreking:
Van de deelnemers wordt verwacht een eigen casuïstiek in te brengen waarbij een panel van experts u mogelijk verder kan helpen.

Dit gebeurt onder leiding van
Gert-Jan Braunstahl, longarts
Franciscus Gasthuis, Rotterdam

U wordt als deelnemer van harte uitgenodigd als voorbereiding op dit symposium, een casus voor te bereiden om tijdens de casusbespreking te kunnen presenteren.

 

Mini symposium 10 jaar Op de Hoogte van Astma

Een halve eeuw obstructieve longziekten, een persoonlijk relaas
Bert Roldaan, longarts
Roldaan C(OP)D consultancy, Rotterdam

In deze terugblik in de tijd komen diverse ontwikkelingen op het gebied van de chronische obstructieve longaandoeningen aan de orde. Deze ontwikkelingen worden deels herleid tot een aantal stellingen van de “grote leermeesters”, van wie de spreker het vak mocht leren.

Leerdoelen:
- Inzicht verkrijgen in de complexiteit en diversiteit van de obstructieve longaandoeningen.
- Een positief kritische blik ontwikkelen op het gebruik van richtlijnen en standaarden.

 

Nieuwe biologicals voor ernstig astma; welke, wanneer en bij welke patiënt?
Liesbeth Bel, longarts
Amsterdam UMC (AMC), Amsterdam

Voor patiënten met ernstig astma is het een opwindende tijd. Het ene na het andere nieuwe geneesmiddel komt op de markt, het ene nog effectiever dan het andere. In deze presentatie komt aan bod waar deze middelen aangrijpen in het complexe ontstekingsproces van astma, wat de overeenkomsten en verschillen tussen de middelen zijn en hoe ze toegepast kunnen worden bij de patiënt.

Leerdoelen:
- Inzicht verkrijgen in het werkingsmechanisme van de biologicals die op de markt zijn of komen voor patiënten met ernstig
  astma.
- Begrijpen waarom slechts een paar biologicals op de markt gekomen zijn (of nog zullen komen) en waarom de meeste
  het niet gehaald hebben.
- Weten hoe de verschillen en overeenkomsten tussen de biologicals kunnen helpen bij het voorschrijven van de juiste
  biological bij de juiste patiënt.

  

Astmazorg in de toekomst
Gert-Jan Braunstahl, longarts
Franciscus Gasthuis, Rotterdam

De laatste jaren zijn er veel innovatieve ontwikkelingen op het gebied van astmazorg. Hierbij moet gedacht worden aan inzetten van ICT voor diagnostiek en monitoring, immuunmodulerende therapie, endobronchiale interventie en personalized medicine. Vooralsnog is het doel om optimale care te geven, maar wellicht zal het in de (nabije) toekomst ook mogelijk zijn om cure te realiseren in subpopulaties door bijvoorbeeld interventies op gen niveau. We staan aan het begin van een uitdagende periode van nieuwe mogelijkheden wat betreft astmabehandeling.

Leerdoelen:
- Begrijpen van belang personalized medicine in een ziekte als astma.
- Kennis nemen van nieuwe diagnostische en therapeutische mogelijkheden op het gebied van astma.
- Inzicht krijgen in de richting waarin astmaonderzoek zich verder ontwikkeld.